Nhân trường hợp blog bạn Lừng khóa còm

1. Nhà bạn Lừng khóa còm. Mình áy náy vô cùng. Mặc dù không biết có liên quan trực tiếp hay gián tiếp gì đến mình không. Nhưng thành thật xin lỗi Lừng. I am really sorry, man!

Chả là thế này, Lừng viết mấy câu trong một entry rất ngắn nhận xét về trình độ tiếng Anh của người Việt tham dự hội nghị quốc tế. Rồi đưa ra một câu kết luận: "Thế kỷ 21 rồi. Ko biết tiếng Anh là hỏng. Tiếng Anh mở ra cánh cửa thế giới, cả nghĩa đen lẫn bóng". Có ý kiến đồng tình-phản đối qua về. Chuyện bình thường. Tuy nhiên có một bạn đồng tình với Lừng 100%, rồi bảo tiếp rằng thật là nhục khi dân Việt Little Saigon, ở California chỉ lợi dụng, hưởng trợ cấp xã hội, lười biếng, đi shopping chỉ nói tiếng Anh mỗi câu "i return".. blah, blah.. Mình thấy cái ý kiến của bạn này vô lý quá. Mình chỉ trích. Mình mắng bạn ấy tư duy thiển cận, suy nghĩ hẹp hòi. Bạn ấy dỗi, tuy rằng bạn ấy có xin lỗi.

Một bạn khác nhảy vào bênh vực với ý kiến là dân vùng Quận Cam chỉ biết khoe cửa, khoe nhà, không biết tiếng Anh mà chỉ biết khoe xe. Đại ý là khoe khoang. Mình thấy cái ý kiến này cũng chả ăn nhập nghĩa đen nghĩa bóng gì với cái kết luận "tiếng Anh mở cửa ra thế giới" của Lừng cả.
Góp ý kiến tranh luận như hai bạn trên thì đúng là hãi hùng vương.

2. Theo dõi blog của Lừng từ hồi bạn ấy đang còn học ở NO. Trong blog list của mình, blog của Lừng thuộc dạng blog tham khảo chứ không phải là blog để tiêu khiển. Tuy Lừng viết ngắn nhưng đề cập nhiều vấn đề liên quan đến chính trị, văn hóa, xã hội.. đưa ra những nhận định làm người đọc phải suy nghĩ, phải phản-tư, và thậm chí đụng chạm hoặc gây tranh cãi... Có nghĩa là Lừng chấp nhận phản biện. Mình nghĩ, với kiến thức của Lừng thì Lừng không ngại tranh luận. Ngoại trừ những cái còm rác, mang tính công kích cá nhân và không đem lại sự phản tỉnh nào trong tư duy. Lừng trả lời thẳng thắn, theo sát vấn đề trên tinh thần công bằng, sòng phẳng trong tranh luận.
Mình thích đọc và còm trên blog của Lừng là vậy.

3. Trở lại sự việc, trong cái commment của mình phê phán hai bạn trên mình nhận xét hai bạn đó có tư duy thiển cận và hẹp hòi vì đã đem những yếu tố thuộc về những-kinh-nghiệm-bực-bội cá nhân để đưa vào trong lập luận. Bởi đây là tư duy phân biệt vùng miền. Người Việt ở Virginia, Arizona, bang Florida, hoặc ở Houston Texas sẽ càm ràm sao hai bạn đó "thiên vị", dành riêng cho người Việt Quận Cam những cảm tình đặc biệt?
Tranh luận mà đưa tư duy phân biệt vùng miền vào thì rõ ràng là thiếu tính thuyết phục.

Hơn nữa, những điều mà hai bạn đó đưa ra như: lợi dụng, lười nhác, chỉ muốn hưởng trợ cấp xã hội, thích shopping-i-return, có tính khoe khoang... là những thói xấu của người Việt nói chung ở mọi nơi. Nó hoàn toàn không ăn nhập gì đến chuyện quan niệm của người Việt xem tiếng Anh quan trọng hay không quan trọng trong thế kỷ 21 mà Lừng nhận xét.
Góp ý phản biện mà ra ngoài ý chính của vấn đề thì sẽ dẫn đến tranh cãi nhì nhằng. Cần phải có cái nhìn rõ ràng, thấu đáo vấn đề, nhìn cái gì ra cái đó thì góp ý đó mới khách quan và đúng chủ đề của phản biện.

Theo cách hiểu của mình thì Lừng đề cập đến vấn đề người Việt cần biết tiếng Anh, sử dụng nó như là một phương tiện, là chìa khóa mở cửa ra thế giới. Và qua phương tiện có tính toàn cầu đó, cách sử dụng nó sẽ có thể dẫn đến thay đổi nhận thức, thay đổi tư duy.

Hai bạn trên chắc chắn là giỏi tiếng Anh, có master key trong tay, nhưng vẫn có cái nhìn mang tính local, tư duy vùng miền cũ như vậy dễ dàng dẫn đến lối suy nghĩ hiềm khích gây chia rẽ.

Một lần nữa, thành thật xin lỗi Lừng về trường hợp này. Bạn khóa còm để tránh rác bẩn hay không muốn comment đụng chạm? Quyền quyết định của bạn. Mình chỉ hy vọng bạn blog trở lại bình thường, lại đề cập nhiều vấn đề về xã hội, kinh tế, chính trị và văn hóa, và mình vẫn được vào blog của bạn để còm trên tinh thần dân chủ.

4. Phương tiện làm thay đổi nhận thức. Mình tin vào điều này. Còn những người khác thì sao? Có tin không?

Customer service (2)

Vượt ra khỏi khuôn khổ của một reply comment về cách đặt vấn đề của anh Diên Hoàng và chị BeBo. Nên em làm tiếp cái ẻn này. Hihihi..

1. Trước hết, không thể có suy nghĩ áp đặt toàn bộ BBT, đồng sự của anh HN phải bỏ việc, từ chức, hoặc đình công... để xem đó là yếu tố chứng minh, hoặc để khẳng định việc anh HN đúng. Quyết định tùy theo suy nghĩ, tâm tư của từng cá nhân. Không thể đòi hỏi và đưa ra kết luận võ đoán như vậy được. Sếp Nhiên làm, sếp Nhiên chịu trách nhiệm với cấp trên. Vậy thôi.
Đồng nghiệp trong BBT tờ NV có hèn hay không? Chỉ có họ biết. Họ tự vấn. Và họ sẽ có câu trả lời nếu xét trên góc độ tính chất của nghề nghiệp. Không ai có thể kết luận hay giải quyết chuyện sang- hèn trong vần đề này ngoài chính bản thân họ. Hơn nữa, họ là nhân viên cấp dưới. Không thể đặt trách nhiệm ra ngoài vị trí mà họ đang đứng.

2. Trong entry trước của em, em gọi Ban lãnh đạo tờ NV là hèn nhát dựa trên tính chất hành động của họ. Cho dù (em nói là "cho dù" thôi nghe) thuộc cấp của mình phạm lỗi lầm gì. Việc hành xử bằng cách đuổi việc để nhằm xoa dịu dư luận là việc làm của những người không tử tế. Khỏi cần phải đưa quá nhiều những điều kiện dài dòng mà em nghĩ là vụn vặt, và "nhảm" nào là: nhà báo, lương tâm con người, đạo đức nghề nghiệp, cách hành xử đối với "người có công với cách mạng".. Khỏi cần phải đao to búa lớn, dùng ngôn ngữ tầm tầm bậc trung để xét hành động tệ hại cũng đã ok rồi.
Nhìn bề ngoài, đó là hành động quyền uy của lãnh đạo đối với thuộc cấp, về mặt biểu hiện. Nhưng xét sâu hơn, tính chất hành động, là sự hèn nhát, chạy trốn trách nhiệm của cấp trên, của các ông lớn. Kết luận. Hèn đại nhân.
Hẹp hơn một chút nữa, xét trên đặc trưng hoạt động của công việc. Với tên gọi là báo chí, ngôn luận, cái gọi là công tác hoạt động trong lĩnh vực truyền thông (dù là đơn thuần làm báo kiếm tiền)... Lại đang hít thở cái không khí của xã hội tự do (rất nhiều anh vỗ ngực tự hào) như Hoa Kỳ này, nhưng có hành động phủ đầu, rất là đáng chê trách, đối với một người làm báo đang đảm nhiệm chức vụ quan trọng trong tòa báo của họ.
Nghĩ xem. Liệu một  kẻ hủ nho, ương ngạnh, không có học thức, hoặc dễ dàng phản bội, dễ bị kích động giật dây hùa theo cộng sản lại được các sếp lãnh đạo của một tờ báo có tiếng như NV, được tin cậy, giao cho chức TBT hay không?
Mở rộng thêm hướng khác trên những điều em vừa nêu. Nói luôn cho khỏi mắc mớ để rơi vào vòng tranh cãi nhì nhằng. Em nghĩ rằng, hiện tại, nhân sự việc "got fired tập 2" này, không ít người sẽ xem mr. Nhảm là làm báo kích động, là người gàn dở và thích nổi tiếng... Nhất là cái thời buổi tao loạn này (chữ của Mẹ Titi, thank you), những cái gì được xem là đạo đức, là trí tuệ, là đi trước người khác một bước trong suy nghĩ... sẽ được xem là trò hề trong lịch sử. Huống chi ở cái cộng đồng ở hải ngoại nhỏ bé này. Những suy nghĩ cực đoan không thiếu. Những kẻ có suy nghĩ bảo thủ, hẹp hòi, GATO...sẽ không thích mr. Nhảm là chuyện đương nhiên. Nên phần nào họ không nhìn thấy rõ cái tầm làm báo của anh này. Đó là điều đáng tiếc!

Good point!

Có lẽ anh Hoàng hay nhiều người khác, nếu có quan tâm đến chuyện này sẽ dễ dàng tìm vào những cái link trên tờ NV, trang web BBC để biết chuyện. Sẽ biết mistake gì. Entry trước không đề cập nhiều vì em nghĩ là không cần thiết và mọi người đã biết.
Một bài viết của độc giả vào tháng 4, một bài viết đáp lại của độc giả khác vào tháng 7. Sự việc này xảy ra liên quan đến 2 thời điểm cách nhau khá xa. Trên cái mục gọi là Diễn đàn. Một trang báo mà chủ trương của tờ NV là giành cho độc giả "xả xú páp". Xả qua, thì phải cho người ta xả lại chứ! Đúng như anh Hoàng đã nhìn nhận vấn đề của cuộc sống là có này, có nọ, có kia.
Thực sự, có mấy ai quan tâm đến trang Diễn đàn này ngoài những vị có viết bài và gửi vào cho tờ NV??? Tờ NV đã cho đeo khiên, mặc áo giáo cho trang này rồi. Trích lại:  "Các bài viết đăng tải trên phụ trang Diễn Ðàn Người Việt không nhất thiết phản ảnh quan điểm của Nhật Báo Người Việt, mà chỉ là quan điểm riêng của từng tác giả". Quá hoàn hảo. Giáp dày thế việc gì phải sợ?
Khi sự việc được "phát hiện" ra, Ban lãnh đạo tờ NV đã có lối xử lý rất là không thông minh -> sợ trách nhiệm -> ích kỷ-> cuống cuồng ra tay trảm tướng -> hèn hạ. Mũi tên ắt sẽ còn dài. Nhưng thôi. Dừng ngang đó là đủ thấy bản chất của hành động rồi. Kéo dài chi thêm tệ hại.

Em cho chuyện này là mistake. Nếu xét sâu thì chưa chắc à nghe. Như vậy trái banh đá về cho phía Ban lãnh đạo NV rồi còn gì?! Hành động diễn ra, kết luận kịp thời. Trong chuyện này kẻ thì tiếc, người thì cho là bình thường. Done! Ở xứ này, mất việc này kiếm việc khác. Nhưng mất người thì khó kiếm. Nhất là thời buổi "Thạch Sanh thì ít Lý Thông thì quá chừng" như này. Mr. Nhảm mất cơ hội để thể hiện khả năng làm báo tài giỏi của mình. Ác! Mất một người đối với họ thì không sao. Làm mất nhiều thứ của một người mới ác nghiệp. Cho nên. Cảm tính hay khách quan bây giờ chắc là anh em mình không nên bàn cãi.

Trí thức trùm chăn

Lên mạng mấy ngày nay. Dù dửng dưng mấy cũng bị hút vào cái chuyện Trí thức này. Bàn luận quanh chuyện bài phỏng vấn của NBC thì có quá nhiều người nói. Mình có nói thêm cũng chẳng bõ bèn gì. Nhưng đọc bài ở bên blog của Lừng. Tranh luận tí:
Theo Lừng thì: Hiểu nôm na nhất thì trí thức là những người xả thân cho sự nghiệp làm giàu cho tri thức nhân loại (life of mind, meaning the pleasure in intellectual stimulation), cho cái sự biết và sự hiểu (knowing and understanding) 
Nói như vậy là đúng. Nhưng nó không phù hợp. Vì quá đơn giản. Nếu không nói là quá cũ. Nó hoàn toàn không mang một chút gì hơi thở của thời đại. Thời của internet. Thời mà xã hội tặng không cho anh cái label với giá rất cao. Nhãn trí thức.
Vẫn biết rằng một cộng một bằng hai. Nhưng lập luận "trí thức là người lao động trí óc" nghe không ổn. Đặc biệt với những người nổi tiếng, có tầm ảnh hưởng ít nhiều thì lối hiểu quá sơ sài đó phải cần được tránh khi nói về những chuyện liên quan đến xã hội hiện đại.
Mà đôi khi một lập luận không ổn sẽ có thể mở đường cho hàng loạt cách định nghĩa chung chung, cách hiểu nôm na được kéo theo. Đại loại như người đi học là người có giáo dục. Ai mà cãi được với những lập luận gàn kiểu này?
Hơn nữa, một khi anh tự phân biệt mình là người lao động trí óc. Yêu cầu được đánh giá mình theo sản phẩm làm ra dựa trên cái công việc hết sức trí não của mình. Tức là thuộc diện tầng lớp lao động cổ trắng. Khác với diện lao động chân tay - loại cổ xanh. Vậy thì xài từ trí thức làm chi cho nó sang! Đừng nói tới cái chữ trí thức cộng đồng (public intellctuals) cho nó to tát!

Bây giờ mà đu theo cái định nghĩa trí thức là gì? Dựa vào vai trò, dựa vào phẩm chất, hay dựa vào tính chất... blah, blah.. để mà xác định cho thiệt chính xác trí thức là gì? Trí thức, anh là ai? Là cái giống đực hay giống cái, le hay la... thì có mà cãi nhau "tới Tết Congo".
Chưa kể, ở Việt Nam bây giờ có thêm khái niệm "trí thức trùm chăn". Ai hiểu nó là gì không? Cái này là ngôn ngữ cũng thuộc dạng mưng mủ. Chưa có trong sách vở. Không khéo chính mấy bác trùm chăn lại phải soạn thảo cả một định nghĩa dài để đưa nó vào trong từ điển.

Mình nghĩ, tiếng nói của trí thức trước những điều xấu, trước những cái ác của xã hội không phải là tiêu chí hay là chỉ tiêu đánh giá trí thức. Mà chính đó là lương tri. Chiến tranh VN kết thúc cũng nhờ những tiếng nói lương tâm thời đại này. Chớ vội quên!

Hiện tại, xã hội VN có rất nhiều người dị ứng với cái chữ phản biện xã hội. Với lực lượng cầm quyền thì dùng phương pháp cả vú lấp miệng em. Cứ quăng ra cái chữ chủ trương rồi bắt dân è cổ ra làm. Người khác thấy vô lý, nói ra điều nghịch tai thì bị ghép vào tội phản động.
Tiếng nói phản kháng được xếp vào lực lượng tiến bộ. Không thấy sao? Xã hội đi lên, tính trì trệ bảo thủ bị đẩy lùi là nhờ vào ý thức phản kháng.
Lên tiếng chỉ trích những người phản biện xã hội là thế này thế nọ. Cũng được. Nhưng phải công nhận họ là những người không mải mê suy tính hơn thua cái nào là lợi cho mình, cái nào là hại cho nhóm của mình. Họ có thể không phải là trí thức đỗ đạt. Nhưng họ biết nhiệm vụ của một người biết chút ít kiến thức. Đó là nói lên sự thật.
Riêng trí thức đỗ đạt. Đi Tây về Tàu. Có được quá trình đào tạo tốt. Có được mối quan hệ rộng. Có được môi trường làm việc đầy tính chuyên nghiệp... Nói chung là rất thuận lợi trong việc nếu họ muốn nói lên sự thật. Nhưng mà không nói lên sự thật thì quả là điều tệ hại.

Trí thức trùm chăn thì chưa ai định nghĩa nhưng xã hội trùm chăn thì có rồi. Một xã hội trùm chăn trông nó như thế nào thì rõ ràng ai cũng biết rồi đó!